• 13 MEI 17
    • 0
    Wat is Zwangerschapdiabetes?

    Wat is Zwangerschapdiabetes?

    “Zwangerschapsdiabetes” betekent dat tijdens de zwangerschap abnormaal hoge bloedglucosewaarden worden vastgesteld. Sommige risicofactoren, zoals overgewicht, leeftijd en erfelijkheid spelen zeker een grote rol. We kunnen louter op basis hiervan niet precies voorspellen wanneer en bij welke vrouwen dit zal ontstaan. Een aantal vrouwen heeft namelijk geen duidelijke risicofactoren maar ontwikkelt toch zwangerschapsdiabetes.

     

    Hoe ontstaat zwangerschapsdiabetes?

    Tijdens elke zwangerschap

    Tijdens elke gezonde zwangerschap produceert de placenta (de moederkoek) vele hormonen die de baby helpen ontwikkelen. Diezelfde hormonen hebben echter ook een keerzijde: ze werken de normale stofwisselingsprocessen tegen, vooral in de tweede helft van de zwangerschap. Het hormoon insuline speelt in die stofwisseling een centrale rol: insuline is als het ware de sleutel die de brandstof van het lichaam, glucose of bloedsuiker genoemd, ter hoogte van onze cellen binnenlaat. De zwangerschapshormonen verhinderen in zekere mate de werking van de insuline. Hierdoor is er plots veel meer insuline nodig om dezelfde hoeveelheid glucose ter hoogte van de weefsels en cellen te kunnen binnenlaten. We zeggen dan dat de weefsels weerstandig worden aan insuline of ‘insulineresistent. Bij een normale zwangerschap zal de pancreas hierop reageren door meer insuline te produceren.

     

    Bij zwangerschapsdiabetes

    Bij zwangerschapsdiabetes doet zich echter in de pancreas een belangrijk probleem voor ter hoogte van de cellen die insuline afscheiden, de ‘bètacellen’. Normaal kunnen die bètacellen vlot reageren wanneer het lichaam in de tweede helft van de zwangerschap plots veel meer insuline nodig heeft.

     

    Vrouwen met zwangerschapsdiabetes hebben echter meestal een vooraf bestaand probleem (vaak door overgewicht) dat ervoor zorgt dat de bètacellen de toegenomen vraag naar insuline niet meer kunnen volgen. Glucose kan hierdoor niet meer vlot in de weefsels worden opgenomen en stapelt zich sneller op in het bloed: dit heet hyperglycemie. Vanaf bepaalde waarden spreekt men van zwangerschapsdiabetes. De bloedglucosewaarden worden in 9 op 10 gevallen kort na de bevalling weer normaal.  Maar het optreden van zwangerschapsdiabetes betekent wel dat je nu extra op je hoede moet zijn.

     

     

    Hoe wordt zwangerschapsdiabetes behandeld?

    Zwangerschapsdiabetes verloopt heel vaak zonder symptomen maar toch is een strikte opvolging en behandeling noodzakelijk, om het risico op verwikkelingen voor moeder en kind minimaal te houden.

     

    Gezonde voeding en beweging

    De behandeling van zwangerschapsdiabetes bestaat in de eerste plaats uit een advies over gezonde voeding. Het doel is om normale bloedglucosewaarden te bereiken terwijl er genoeg voedingsstoffen voor moeder en kind worden voorzien. Er wordt ook naar gestreefd om overdreven gewichtstoename te vermijden. Al naargelang je gewicht zal de energie-inname daarom meer of minder beperkt worden.

     

    Let op: het gaat hier niet om een vermageringsdieet! Bij een agressief dieet komen immers gifstoffen vrij die schadelijk zijn voor je baby. Naast de caloriebeperking moet specifiek aandacht worden besteed aan de inname van koolhydraten en vetten. Verder zal je voeding niet verschillen van die van een normale zwangere op het gebied van eiwitten, mineralen en vitamines.
    De diëtist(e) is het best geplaatst om je aangepaste informatie en advies te geven.

     

    Ook regelmatige beweging wordt aangeraden als onderdeel van de behandeling. Fysieke activiteit verbetert namelijk de werking van insuline en is dan ook zeer belangrijk om je bloedglucosewaarden onder controle te houden. Informeer bij je behandelende arts welke vorm van lichaamsbeweging de beste is tijdens je zwangerschap.

     

    Insuline

    Indien dieetmaatregelen alleen niet voldoende zijn om de hogere bloedglucosewaarden te normaliseren, wordt insuline voorgeschreven. Bij insulinetherapie wordt de zwangerschap nauw opgevolgd door je gynaecoloog en een diabetesteam. Een diabeteseducator zal je leren om de injecties zelf te zetten.

     

    Zelfmonitoring

    Zelfmonitoring of zelfcontrole betekent dat je het gehalte aan suiker in je bloed zelf opmeet (door middel van een vingerprik) en systematisch bijhoudt. Regelmatig meten (‘s morgens en vóór en na een maaltijd) is belangrijk om er zeker van te zijn dat je bloedglucose goed geregeld is en binnen de normale waarden (dus van iemand zonder diabetes) blijft. Naargelang de meetwaarden zijn er soms aanpassingen nodig in je behandeling. Je diabetesteam zal je leren hoe je dit moet meten en opvolgen.

     

     

    Wat zijn de gevolgen van zwangerschapsdiabetes?

    Op korte termijn

    Mits een goede opvolging en behandeling brengt zwangerschapsdiabetes geen ernstige verwikkelingen teweeg bij je baby. De bloedglucosewaarden zijn immers meestal pas te hoog na de 20ste week van de zwangerschap. Aangezien de organen van je baby dan al gevormd zijn, is er geen verhoogd risico op aangeboren afwijkingen. Zwangerschapsdiabetes kan (onbehandeld) wel aanleiding geven tot:

    • Een te zware baby (of macrosomie)
      Dit vergroot de kans op problemen bij de bevalling (zoals keizersnede, schouderontwrichting).
    • Hypoglycemie bij je baby kort na de bevalling (of ‘neonatale hypoglycemie’)
      Dit moet zeker opgevolgd worden; soms is een opname op de afdeling neonatologie nodig.
    • Onrijpheid van de organen
      Onrijpheid van de lever van de baby kan leiden tot geelzucht (neonatale geelzucht).

     

    De mogelijke gevolgen van (onbehandelde) zwangerschapsdiabetes op korte termijn voor de moeder zijn:

    • Keizersnede en problemen bij de bevalling
    • Teveel vruchtwater (of polyhydramnie)
      Hierdoor kan de baby te vroeg worden geboren.
    • Problemen met hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap
    • Urineweginfecties

     

    Op langere termijn

    In tegenstelling tot wat de term “zwangerschapsdiabetes” doet vermoeden, eindigt het verhaal niet bij de bevalling. Je mag niet vergeten dat dit een belangrijk signaal was van je lichaam! De zwangerschapsdiabetes verraadt als het ware de zwakke punten van je lichaam terwijl je daar anders misschien niets van zou merken. Je hebt dan ook een grote kans om tijdens een volgende zwangerschap precies dezelfde problemen te ontwikkelen. Belangrijker nog is dat zowat de helft van de vrouwen die zwangerschapsdiabetes hebben gehad, op een termijn van 5 à 10 jaar na de bevalling, blijvende diabetes ontwikkelt. En dit geldt niet alleen voor vrouwen die insuline nodig hebben voor de behandeling van zwangerschapsdiabetes. Ook wie niet echt last ondervindt van de zwangerschapsdiabetes, of gemakkelijk voldoende controle van de bloedglucose bereikt door een aangepaste voeding en voldoende beweging, heeft een sterk verhoogd risico op diabetes.

     

    “Van de vrouwen die zwangerschapsdiabetes doormaken, ontwikkelt zowat de helft na ongeveer 5 tot 10 jaar blijvende diabetes.”

    Leave a reply →

Leave a reply

Cancel reply