• 23 FEB 18
    • 0
    Incontinentie of Urineverlies

    Incontinentie of Urineverlies

    Urineverlies is een erg vervelende zaak. Het komt zowel voor bij de man, de vrouw, het kind. Je kunt plots incontinent zijn zonder het verwacht te hebben. Soms weet je op voorhand wanneer je verlies gaat hebben.

    Als je incontinent bent, kan je te rade gaan bij de huisarts of de uroloog. De uroloog is de specialist die zich toelegt op ongewild urineverlies.

    Je kunt veel oorzaken hebben van urineverlies. De huisarts of de uroloog onderzoekt de oorzaak en tracht met behandeling het verlies van urine te stoppen. In sommige ziekenhuizen heb je ook incontinentie-verpleegkundigen die een brugfunctie hebben tussen de uroloog en de patiënt.

     

    Soorten urineverlies

    Bij de vrouw:

    1. verlies bij hoesten lachen en niezen: inspanningsincontinentie
    2. verlies door een overactieve blaas: OAB of urge-incontinentie
    3. een combinatie van stressincontinentie en OAB: gemengde incontinentie
    4. overloopincontinentie is zeldzaam bij vrouwen.

     

    Bij de man:

    1. verlies bij hoesten, lachen, niezen: stress-incontinentie. Bij de man komt dit soms voor na een operatie aan de prostaat.
    2. overloopincontinentie: dit komt voor als de blaas overvol is en de man niet kan leegplassen.

     

    Bij het kind:

    1. niet zindelijk zijn
    2. bedwateren

     

    BIJ DE VROUW

    Bij stressincontinentie of inspanningsincontinentie

    treedt er ongewenst urineverlies op bij bepaalde inspanningen waarbij de druk in de blaas plots omhoog gaat. We denken hierbij vooral aan:

    • hoesten: bij allergie en hooikoorts
    • lachen: in goed gezelschap, tijdens een avondje uit
    • niezen: bij een forse verkoudheid
    • persen: op het toilet bij problemen met de stoelgang
    • dansen: op een familiefeest
    • springen: van de trap, op een trampoline
    • seksuele betrekkingen: niet zo leuk
    • heffen: bij boodschappen doen, een krat drank in de auto laden
    • ga zo maar door …

     

    Overactieve Blaas (OAB)

    Bij urge incontinentie of aandrangsincontinentie treedt er ongewild urineverlies op door een sterke, niet te onderdrukken samentrekking van de blaasspier. Men kan vaak niet tijdig meer het toilet bereiken.

     

    Er zijn bij aandrang of urgency verschillende symptomen in verschillende gradaties.

     

    De gevolgen van een overactieve blaas hebben vaak een grote negatieve impact op het dagelijks leven. Men schaamt zich, gaat zich afsluiten en sociaal contact vermijden.

     

    Wat men nogal eens doet: minder gaan drinken om zo de problemen te vermijden. Maar dit is absoluut af te raden. Het kan zelfs tot andere ziektes leiden (uitdroging, infectie, niersteenvorming, …).

     

    De exacte oorzaak van OAB is zeer moeilijk te achterhalen. De blaasspier krijgt een onnodig signaal om samen te trekken. Dit signaal wordt aangebracht door de zenuwbanen. Wat er precies neurologisch misloopt kan men in de kliniek moeilijk onderzoeken. Een specifiek neurologisch onderzoek bij de neuroloog kan zinvol zijn bij verdenking op een neuropathie. Meestal zijn er dan nog andere lichamelijke afwijkingen. We denken aan de symptomen van bvb de ziekte van Parkinson of bij vergevorderde suikerziekte.

     

    Meestal wordt er dus bij OAB niet direct een aanwijsbare oorzaak gevonden. Dan spreekt men van een idiopathische OAB. Het is echter niet ongewoon dat achteraf gezien OAB het eerste teken bleek te zijn van een neurologische ziekte.

     

    Bij sommige neurologische aandoeningen, waarbij OAB een deel is van de symptomen, is er terugbetaling voorzien voor bepaalde medicijnen gebruikt bij OAB. Deze medicijnen horen bij de zogenaamde ‘anticholinergica’.

     

    De behandeling van OAB is in eerste instantie met medicatie. Deze medicatie gaat tussenkomen in de prikkeloverdracht van zenuwbaan naar de spiervezels (de blaas is eigenlijk een verzameling spiervezels in bolvorm)

     

    Indien medicatie niet helpt kan chirurgie overwogen worden.

     

    Recent boekt men ook goed resultaat met BOTOX. Onder narcose wordt botuline-toxine (Botox) ingespoten in de blaasspier. Dit heeft meestal goed effect maar het effect is tijdelijk (3 – 12 maanden).

     

    Gemengde incontinentie

    Met gemengde incontinentie of ‘mixed incontinence’ bedoelt men de combinatie van stress-incontinentie en urge-incontinentie. Je kan immers beide samen hebben.

     

    Deze diagnose stellen is niet zo eenvoudig. Maar al te vaak wordt de diagnose gemengde incontinentie gesteld nà behandeling voor stress-incontinentie.

     

    Stel: je hebt al jaren last van een overactieve blaas maar je hebt je hieraan weten aan te passen. Met de jaren kan er stress-incontinentie bij komen. Je begint urine te verliezen bij hoesten, lachen en niezen. Op een dag ben je verkouden en moet je de hele dag niezen. Dat is de druppel die de emmer doet overlopen. Je hebt enorm veel urineverlies en stapt naar de dokter met een verhaal dat je erg veel verlies hebt bij hoesten.

     

    Als snel-snel wordt behandeld voor stress-incontinentie blijft de overactieve blaas bestaan en blijf je zitten met urineverlies.

     

    Als vooraf niet goed in kaart gebracht is hoe en wanneer je verlies hebt, kan je dus ontgoocheld achter blijven na een ondoordachte behandeling.

     

    Om dit te vermijden zullen urologen meestal vooraf een urodynamisch onderzoek uitvoeren. Vaak wordt ook gevraagd een plasdagboek bij te houden en wordt urine-onderzoek gedaan.

     

    Overloopincontinentie

    Overloopincontinentie is een vorm van urineverlies waarbij de blaas niet leeg geraakt maar quasi vol blijft. Omdat de blaas helemaal vol is en er werkelijk geen druppel meer bij kan, zal bij elke druppel die erbij komt vanuit de nieren er toch urineverlies zijn aan de andere kant van de blaas: met name aan de plasbuis.
    Met andere woorden: de blaas is vol en kan niet meer voller maar er wordt toch nog urine bijgemaakt. Net alsof je een emmer zou vullen druppel per druppel: eens de emmer vol zal hij ook over gaan lopen.

     

    Bij mannen heb je vaak overloopincontinentie door vergroting van de prostaat. In het begin zal de patiënt niet volledig leeg plassen, je bouwt residu op. Dit residu wordt groter en groter en na een tijdje plas je nog enkele druppeltjes en heb je een enorm groot residu. Soms, als het langzaam gaat, gaat het eerder pijnloos. Vaak treedt dit eerder snel op en krijg je een pijnlijke retentie.

     

    Bij vrouwen is de oorzaak niet zozeer obstructie maar vermindering van de contractiliteit van de blaas die verloren gaat. Men noemt dit een atone blaas. Langzaamaan bouw je residu op, vaak gaat dit gepaard met infecties, en na een tijdje ga je ook naar echte overloopincontinentie evolueren.

     

     

    BIJ DE MAN

    Stressincontinentie bij de man

    • Is meestal het gevolg van een urologische ingreep. Na een radicale prostatectomie bijvoorbeeld moet je er als patiënt vanuit gaan dat er een zekere graad van stress-incontinentie aanwezig zal zijn na de operatie. Forse stressincontinentie bij de man is na een klassieke radicale prostatectomie eerder zeldzaam en tijdelijk. Met het gebruik van de operatierobot is (, was) het de bedoeling minder kans te hebben op urineverlies.
      In de realiteit is het echter zo dat er na gebruik van de robot in sommige centra meer en forsere stressincontinentie optreedt na een radicale prostatectomie. Hierdoor is de male sling aan een opmars toe. Voor de robot bestond dit hulpmiddel in de marge. Tegenwoordig is het een veel uitgevoerde ingreep in sommige centra… Vervelende zaak.
    • Ook na een TURprostaat kan het al eens voorkomen dat er tijdelijk wat verlies is bij fors hoesten.
    • Ook als er een open prostatectomie gebeurt volgens Millin of Hryntschak kan er tijdelijk wat stressincontinentie voorkomen.

     

    Behandeling stressincontinentie

    Bij stressincontinentie moet u oefeningen doen bij de kinesist.

     

    Als de stressincontinentie blijft bestaan na oefeningen bij de kinesist, kan je ofwel de situatie aanvaarden. Als je bijvoorbeeld maar enkele druppeltjes urineverlies hebt per dag is het soms raadzaam enkel opvangmateriaal te gebruiken. Indien het urineverlies echter zo fors is en je met kinesitherapie geen acceptabel resultaat verkrijgt, kan je een operatie laten doen om het urineverlies te doen stoppen.

     

    De meest uitgevoerde operatie voor stress-incontinentie bij mannen is het implanteren van een sfincterprothese.

     

    Wat is een sfincterprothese en hoe werkt ze?

    Hierbij wordt een kunststof manchette rond de plasbuis aangebracht. Deze prothese blijft opgeblazen tenzij de patiënt wil gaan plassen. Als de patiënt wil gaan plassen duwt hij op een knopje dat verborgen zit in de balzak. Door op dit knopje te duwen, verplaatst het vocht dat zich in de manchette bevindt naar een reservoir dat tijdens de operatie in de buikholte wordt achtergelaten.

     

    Dit systeem wordt een sfincterprothese genoemd en wordt best ingeplant door een uroloog die dit regelmatig doet. Dergelijke sfincterprothese werkt meestal erg goed. Gekende problemen zijn infectie van de prothesen, erosie van de manchette in de plasbuis of stukgaan van de sfincterprothese na verloop van jaren.

     

    Male sling: netje voor urineverlies voor de man

    Tegenwoordig bestaat er ook een netje dat ingeplant wordt onder de plasbuis bij de man met stress-incontinentie. Dit noemt men de male-sling. Het succespercentage van de male-sling ligt wat lager dan bij een sfincterprothese. De ingreep, male-sling, is wel minder ingrijpend dan een sfincterprothese implantatie.

     

    Andere behandelingen

    Er zijn nog andere manieren om stress-incontinentie bij de man op te lossen. We denken hierbij aan gebruik van een penisklem waarbij de plasbuis niet door een geïmplanteerde manchette wordt dichtgedrukt maar door een metalen klem die over de penis wordt geschoven.

     

    Een andere mogelijkheid is het gebruik van een condoomcatheter. Hierbij wordt een condoom over de penis gerold net zoals een klassiek condoom. Aan het uiteinde van een condoomcatheter zit echter een koppelstuk waar een urinezak aan vastgemaakt kan worden. Deze urinezak wordt dan aan het been vastgemaakt. Zo een zakje noemt men dan een beenzakje.

     

    BEDWATEREN

    Bedplassen kan het zelfvertrouwen van een kind onderuithalen. Tegenwoordig wordt verwacht dat kinderen op de eerste schooldag volledig zindelijk zijn. Dat ze niet meer in hun broek plassen. Dit lukt meestal wel overdag. Maar 10 % van de kinderen heeft nog last van bewateren of bedplassen op de eerste schooldag.

    De oorzaak van bedplassen is moeilijk te achterhalen. Er zijn verschillende factoren die meespelen in het niet verdwijnen van bedplassen. Bedwateren is immers iets waar je mee geboren wordt maar dat tijdens de groei verdwijnt. Bij de ene dus sneller dan bij de andere.

     

    Apotheek Moens te Mortsel en Niel kunnen u doorverwijzen en adviseren betreffende incontinentie, maar ook voorzien van nodige hulpmaterialen. Vraag ons discreet om advies.

    Leave a reply →

Leave a reply

Cancel reply